Thì hiện tại đơn là một trong những thì cơ bản và quan trọng nhất trong tiếng Anh. Thì này được sử dụng để diễn tả những thói quen, sự thật hiển nhiên, lịch trình cố định hoặc trạng thái ở hiện tại.
1. Thì hiện tại đơn là gì?
Thì hiện tại đơn, hay Present Simple, được dùng để nói về:
- Thói quen hoặc hành động lặp đi lặp lại.
- Sự thật hiển nhiên, chân lý.
- Lịch trình hoặc thời gian biểu cố định.
- Sở thích, cảm xúc, suy nghĩ và trạng thái hiện tại.
- Những sự việc mang tính ổn định, lâu dài.
Ví dụ
- I go to school every day.
Tôi đi học mỗi ngày. - The sun rises in the east.
Mặt trời mọc ở hướng Đông. - She likes chocolate.
Cô ấy thích sô-cô-la. - The train leaves at 7 a.m.
Tàu khởi hành lúc 7 giờ sáng.
2. Công thức thì hiện tại đơn
2.1. Câu khẳng định
Với động từ thường
| Chủ ngữ | Công thức |
|---|---|
| I, You, We, They | S + V nguyên mẫu + … |
| He, She, It | S + V-s/es + … |
Ví dụ
- I play football every Sunday.
Tôi chơi bóng đá vào mỗi Chủ nhật. - They live in Hanoi.
Họ sống ở Hà Nội. - He plays football every Sunday.
Anh ấy chơi bóng đá vào mỗi Chủ nhật. - My sister studies English.
Em gái tôi học tiếng Anh.
Với động từ “to be”
| Chủ ngữ | Động từ to be |
|---|---|
| I | am |
| He, She, It | is |
| You, We, They | are |
Công thức:
S + am/is/are + danh từ, tính từ hoặc cụm từ
Ví dụ
- I am a student.
Tôi là học sinh. - She is very friendly.
Cô ấy rất thân thiện. - They are at home.
Họ đang ở nhà.
2.2. Câu phủ định
Với động từ thường
Công thức:
- I/You/We/They + do not/don’t + V nguyên mẫu
- He/She/It + does not/doesn’t + V nguyên mẫu
Lưu ý: Sau doesn’t, động từ phải trở về dạng nguyên mẫu.
Ví dụ
- I don’t like coffee.
Tôi không thích cà phê. - They don’t watch television every day.
Họ không xem tivi mỗi ngày. - He doesn’t play tennis.
Anh ấy không chơi quần vợt. - She doesn’t work on Sundays.
Cô ấy không làm việc vào Chủ nhật.
Với động từ “to be”
Công thức:
S + am/is/are + not + …
Ví dụ
- I am not tired.
Tôi không mệt. - He isn’t at school.
Cậu ấy không ở trường. - We aren’t busy today.
Hôm nay chúng tôi không bận.
2.3. Câu nghi vấn
Với động từ thường
Công thức:
- Do + I/you/we/they + V nguyên mẫu + …?
- Does + he/she/it + V nguyên mẫu + …?
Câu trả lời ngắn
- Yes, I/you/we/they do.
- No, I/you/we/they don’t.
- Yes, he/she/it does.
- No, he/she/it doesn’t.
Ví dụ
- Do you like English?
Bạn có thích tiếng Anh không?- Yes, I do.
- No, I don’t.
- Does he play basketball?
Cậu ấy có chơi bóng rổ không?- Yes, he does.
- No, he doesn’t.
Với động từ “to be”
Công thức:
Am/Is/Are + S + …?
Ví dụ
- Are you a student?
Bạn có phải là học sinh không? - Is she your sister?
Cô ấy có phải là chị/em gái của bạn không? - Am I late?
Tôi có đến muộn không?
3. Quy tắc thêm “s” hoặc “es” vào động từ
Với chủ ngữ he, she, it hoặc danh từ số ít, động từ thường phải thêm s hoặc es.
3.1. Thêm “s”
Hầu hết các động từ được thêm s.
- work → works
- play → plays
- read → reads
- run → runs
3.2. Thêm “es”
Động từ tận cùng bằng -s, -ss, -sh, -ch, -x, -o thường thêm es.
- pass → passes
- wash → washes
- watch → watches
- fix → fixes
- go → goes
- do → does
3.3. Động từ tận cùng bằng “y”
Nếu trước y là một phụ âm, đổi y thành i rồi thêm es.
- study → studies
- fly → flies
- try → tries
Nếu trước y là một nguyên âm, chỉ cần thêm s.
- play → plays
- enjoy → enjoys
- buy → buys
3.4. Một số trường hợp đặc biệt
- have → has
- be → is
4. Dấu hiệu nhận biết thì hiện tại đơn
Thì hiện tại đơn thường đi với các trạng từ hoặc cụm từ chỉ tần suất sau:
| Dấu hiệu | Nghĩa |
|---|---|
| always | luôn luôn |
| usually | thường xuyên |
| often | thường |
| sometimes | thỉnh thoảng |
| rarely/seldom | hiếm khi |
| never | không bao giờ |
| every day | mỗi ngày |
| every week | mỗi tuần |
| every month | mỗi tháng |
| every year | mỗi năm |
| once a week | một lần một tuần |
| twice a month | hai lần một tháng |
| on Mondays | vào các ngày thứ Hai |
Vị trí của trạng từ tần suất
Trạng từ tần suất thường đứng:
- Trước động từ thường.
- Sau động từ “to be”.
Ví dụ
- She usually gets up early.
Cô ấy thường thức dậy sớm. - They often go shopping.
Họ thường đi mua sắm. - He is always late.
Anh ấy luôn luôn đến muộn. - I am never angry.
Tôi không bao giờ tức giận.
5. Cách sử dụng thì hiện tại đơn
5.1. Diễn tả thói quen
- I drink coffee every morning.
Tôi uống cà phê mỗi sáng. - She walks to school every day.
Cô ấy đi bộ đến trường mỗi ngày.
5.2. Diễn tả sự thật hiển nhiên
- Water boils at 100°C.
Nước sôi ở 100°C. - The Earth goes around the Sun.
Trái Đất quay quanh Mặt Trời.
5.3. Diễn tả sở thích, cảm xúc hoặc suy nghĩ
- I love music.
Tôi yêu âm nhạc. - He doesn’t like spicy food.
Anh ấy không thích đồ ăn cay. - She believes in ghosts.
Cô ấy tin vào ma quỷ.
5.4. Diễn tả lịch trình cố định
- The bus leaves at 6 o’clock.
Xe buýt khởi hành lúc 6 giờ. - The class starts at 8 a.m.
Lớp học bắt đầu lúc 8 giờ sáng.
5.5. Dùng trong mệnh đề điều kiện loại 1
Trong mệnh đề bắt đầu bằng if, ta thường dùng thì hiện tại đơn để nói về điều kiện có thể xảy ra.
- If it rains, I will stay at home.
Nếu trời mưa, tôi sẽ ở nhà. - If you study hard, you will pass the exam.
Nếu bạn học chăm chỉ, bạn sẽ vượt qua kỳ thi.
6. Những lỗi thường gặp
Lỗi 1: Quên thêm “s/es”
Sai: He play football every day.
Đúng: He plays football every day.
Lỗi 2: Dùng “s/es” sau “doesn’t”
Sai: She doesn’t likes coffee.
Đúng: She doesn’t like coffee.
Lỗi 3: Dùng sai động từ “to be”
Sai: They is students.
Đúng: They are students.
Lỗi 4: Nhầm “do” và “does”
- Do dùng với: I, you, we, they.
- Does dùng với: he, she, it.
Ví dụ:
- Do they live here?
- Does he live here?
Lỗi 5: Đặt trạng từ tần suất sai vị trí
Sai: She goes always to school by bus.
Đúng: She always goes to school by bus.
7. Bài tập thì hiện tại đơn
Bài tập 1: Chia động từ trong ngoặc
- She ________ to school every day. (go)
- They ________ football on Sundays. (play)
- My father ________ coffee every morning. (drink)
- I ________ English at school. (study)
- He ________ TV after dinner. (watch)
- We ________ in a small house. (live)
- Anna ________ two brothers. (have)
- The baby ________ a lot. (cry)
- You ________ very fast. (run)
- Tom ________ his room every weekend. (clean)
Bài tập 2: Chuyển các câu sau sang dạng phủ định
- I like tea.
- She plays tennis.
- They live in London.
- He watches movies every night.
- We go to school on Sundays.
Bài tập 3: Chuyển các câu sau sang dạng nghi vấn
- You speak English.
- She likes cats.
- They work here.
- He studies French.
- Your mother cooks dinner.
Bài tập 4: Chọn đáp án đúng
- He ________ to work by bus.
a. go
b. goes
c. going - They ________ coffee.
a. doesn’t like
b. don’t likes
c. don’t like - ________ she play the piano?
a. Do
b. Does
c. Is - My parents ________ very kind.
a. is
b. am
c. are - I ________ get up late.
a. never
b. am never
c. never am
8. Đáp án bài tập
Đáp án bài tập 1
- goes
- play
- drinks
- study
- watches
- live
- has
- cries
- run
- cleans
Đáp án bài tập 2
- I don’t like tea.
- She doesn’t play tennis.
- They don’t live in London.
- He doesn’t watch movies every night.
- We don’t go to school on Sundays.
Đáp án bài tập 3
- Do you speak English?
- Does she like cats?
- Do they work here?
- Does he study French?
- Does your mother cook dinner?
Đáp án bài tập 4
- b. goes
- c. don’t like
- b. Does
- c. are
- a. never
9. Tổng kết
Thì hiện tại đơn được sử dụng để diễn tả thói quen, sự thật hiển nhiên, sở thích, trạng thái và lịch trình cố định. Khi sử dụng thì này, cần ghi nhớ:
- Động từ thêm s/es với chủ ngữ he, she, it.
- Dùng do/does để đặt câu hỏi và câu phủ định.
- Sau does/doesn’t, động từ trở về dạng nguyên mẫu.
- Ghi nhớ vị trí của các trạng từ tần suất như always, usually, often, sometimes, never.
Nắm vững công thức và cách sử dụng thì hiện tại đơn sẽ giúp bạn xây dựng nền tảng tốt để học các thì tiếng Anh nâng cao hơn.